ทบทวน มอก. 24 : เมื่อประเด็นไม่ได้อยู่แค่ “คุณภาพเหล็ก” แต่อยู่ที่ “วิธีผลิต”

การทบทวน มอก. 24 เหล็กเส้นเสริมคอนกรีต : เหล็กข้ออ้อย ครั้งนี้ อาจถือเป็นหนึ่งในการปรับมาตรฐานที่มีผลต่อโครงสร้างอุตสาหกรรมเหล็กไทยค่อนข้างมาก

เพราะสิ่งที่กำลังถูกพิจารณาไม่ได้มีเพียงค่าความแข็งแรง ขนาด หรือส่วนประกอบทางเคมี แต่ขยายไปถึง กระบวนการผลิตตั้งแต่วัตถุดิบ การหลอม การปรุงน้ำเหล็ก การควบคุมโครงสร้างจุลภาค ไปจนถึงระบบตรวจติดตามของโรงงาน

ร่างใหม่มีการเพิ่มเหล็กกำลังสูง SD60, SD70 และ SD80 เพิ่มการแบ่งชนิด F/NF ตามคุณสมบัติด้านความล้า รวมถึงเพิ่มการทดสอบ Fatigue และ Microstructure ซึ่งทำให้แนวคิดของมาตรฐานขยับจากการตรวจเฉพาะผลิตภัณฑ์ปลายทาง ไปสู่การควบคุมกระบวนการต้นน้ำมากขึ้น 

และนั่นนำไปสู่คำถามสำคัญในการประชุมวันที่ 17 สิงหาคม 2569 ว่า

มอก. 24 ฉบับใหม่ควรจำกัดกรรมวิธีผลิตวัตถุดิบสำหรับเหล็กข้ออ้อยให้เหลือเพียง BO และ EF หรือควรคง IF ไว้ โดยเพิ่มข้อกำหนดด้าน Refining, Process Control และการตรวจติดตามให้เข้มขึ้น?

ฝ่ายที่สนับสนุนการคง IF เห็นว่า มาตรฐานควรเป็น Technology-neutral คือไม่ตัดสินจากชื่อเครื่องจักร แต่ควรกำหนดว่ากระบวนการต้องสามารถควบคุม Chemistry, P/S, Inclusion และคุณภาพผลิตภัณฑ์ได้เพียงใด อีกทั้งต้องแยก IF ที่ใช้หลอมอย่างเดียวออกจาก IF ที่มี Secondary Refining ครบถ้วน 

ในอีกด้านหนึ่ง ฝ่ายที่สนับสนุนการจำกัด IF มองว่า เมื่อมาตรฐานกำลังยกระดับไปสู่เหล็กกำลังสูงและงานที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยมากขึ้น การตรวจผลิตภัณฑ์ปลายทางเพียงบางตัวอย่างอาจไม่เพียงพอ จึงควรควบคุมความสามารถด้าน Refining และความสม่ำเสมอของน้ำเหล็กตั้งแต่ต้นทาง 

ประเด็นนี้จึงไม่ใช่เพียงคำถามว่า

“IF ผลิตเหล็กได้หรือไม่ได้?”

แต่เป็นคำถามที่ละเอียดกว่านั้นว่า

“IF + Refining ที่มีระบบควบคุมครบถ้วน สามารถให้ Reliability และ Consistency เทียบเท่ากับ EAF/BOF ภายใต้ข้อกำหนด มอก. 24 ใหม่ได้หรือไม่?”

ขณะเดียวกัน ยังมีประเด็นอื่นที่ต้องพิจารณาควบคู่ ทั้งข้อมูลผลตรวจในประเทศไทย การตรวจสอบสินค้านำเข้า ผลกระทบต่อโรงงานขนาดเล็กและ SME ต้นทุนการลงทุนใหม่ ตลอดจน Transition Period หากมีการเปลี่ยนข้อกำหนด

Presentation ชุดนี้จึงรวบรวมตั้งแต่ Timeline การทบทวน มอก. 24, จุดยืนของทั้งสองฝ่าย, ข้อมูลที่ถูกยกขึ้นอภิปราย, Risk-based Surveillance ของ สมอ., ผลกระทบต่อผู้ประกอบการ และคำถามที่ยังต้องการคำชี้แจง เพื่อให้เห็นภาพการถกเถียงทั้งหมดในชุดเดียว 

อ่าน Presentation ฉบับเต็มได้ที่:

 👉 https://price.siammetalsassociation.or.th/flipbook/summarise-tis-24-discussion

*เนื้อหานี้เป็นบทวิเคราะห์จากข้อมูลการประชุมวันที่ 17 สิงหาคม 2569 และเอกสารที่เกี่ยวข้อง ณ เวลานั้น ประเด็นดังกล่าวยังไม่มีข้อสรุปสุดท้าย*